Friesland heeft zo ongeveer de hoogste ‘kerkdichtheid’ van Europa. Van de ruim 700 kerken hebben in de afgelopen decennia meer dan 200 de functie van gebedshuis verloren. Dat geldt niet voor de Martinikerk in Easterein, een Rijksmonument waar nog elke zondag een eredienst wordt gehouden. Deze kerk dateert uit de late middeleeuwen (met muurdelen van een midden twaalfde-eeuwse voorganger) en werd sindsdien meermaals gerestaureerd, voor het laatst in 1985.
Herstel
Timmer- en restauratiebedrijf Peter van de Hoek was samen met architect Kijlstra Brouwer onze opdrachtgever. Begin 2024 werd Stucbouw benaderd voor advies en een offerte voor groot onderhoud van de kerk. Doel: subsidie te verkrijgen voor de nodige restauratiewerkzaamheden. De wand achter het (eveneens monumentale) orgel en enkele plekken rond de ramen in de kerk zelf waren aangetast door zouten en vocht. Dit was in de afgelopen jaren een paar maal bijgewerkt, maar men wilde nu een meer structurele oplossing. Ook was herstel nodig van het lijstwerk tussen wand en gewelf, wat hier en daar los was gekomen en scheuren vertoonde.
‘Verborgen gebreken’
Toen de financiering rond was, is het orgel (1870) door specialisten zorgvuldig ingepakt. Daarna hebben we onze goede relatie Siegersma in de arm genomen om het bestaande stucwerk af te kappen. Als je stuclagen verwijdert, dan kom je nog weleens voor verrassingen te staan. In deze kerk bleek dat een stuk muur niet gemetseld was, maar dat er een voorzetwand was geplaatst. We hebben dit ter plekke opgelost door er een stucnet overheen te zetten en vervolgens te stukadoren. We kozen voor deze traditionele methode, want in een monument als dit is het gebruik van gipsplaat not done.
Niets is standaard
In een eeuwenoud monument is niets standaard. In de Martinikerk zijn door de jaren heen veel verschillende ondergronden gebruikt. Er is veel lijstwerkversiering rond de ramen en de geboorte van het gewelf. Onze leverancier Remmers heeft ons na zorgvuldig onderzoek geadviseerd om voor dit werk SP Top White saneerputz te gebruiken; hiermee hebben we alle aangetaste plekken gestukadoord.
Begin juli konden wij dit project opleveren. Later dit jaar – als het pleisterwerk goed droog is – komt de schilder voor de finishing touch. Dankzij deze restauratiewerkzaamheden ziet het interieur van de kerk er weer strak uit, en kan het pleisterwerk weer járen mee. Wat hebben wij toch een mooi vak!